Bilmek farklılıktır!

İbadetlerin Dereceleri Hakkında

0

İbadetler ve Onların Yüksek Dereceleri

Şeyh Ahmed İbn Atâullah el-İskenderî, ünlü kitabı  Al-Hikem’de  (Hikmet Sözleri) şöyle der: İbadetlerin Dereceleri Hakkında

Allah sizin için ibâdetleri çeşitlendirdi çünkü ne kadar çabuk sıkıldığınızı biliyor. Ve aşırıya kaçmayasınız diye, belli zamanlarda belli ibâdetleri size müsade etmedi. Amaç, ibadetlerinizi sadece kılmak değil, mükemmel kılmaktır. Her namaz kılan, onları kemâle erdiremez.

Bu hikmet sözü, ibadetin niteliği olan Allah’a yolculuğumuzda çok önemli bir konu ile ilgilidir. Sürekli ibadet içinde olan bir mümin bir noktada sıkılabilir. Allah, rahmetiyle, biz insanların doğal olarak ibadetten bile sıkılabileceğimizi bilir. Bu nedenle, O’na çeşitli şekillerde ibadet etmemiz için ibadetleri çeşitlendirdi.

Allah size Kuran okumanın kapısını açtığında, onu her zaman okumak isteyebilirsiniz. Fakat namazda, tuvalette ve tesettürlü iken, secdede, secdede iken Kur’an okumak caiz değildir.

Allah bizim tabiatımızı bildiği için ibadetleri çeşitlendirmiş ve belli zamanlarda bazılarını haram kılmıştır.

Mükemmel Bir Dua

Müslüman Toplumda Karşılıklı Reform: Nasıl ve Neden

O halde Allah size bir ibâdeti gerçekleştirmeye hidâyet ettiğinde, onu mükemmelleştirmeniz ve ibâdetlerin mertebelerine yükselmeniz lâzımdır. Şeyh şöyle dua örneğini verir:

“Amaç, namazı kılmak değil, onu tamamlamaktır. Her namaz kılan onları kemâle erdirmez.”

Allah Kuran’da namazdan bahsederken, bizden { namazı kılmamızı } istemiştir. (Bakara 2:43) Namazı kılmak, sadece kılmaktan farklıdır. Namaz kılmak, namazda konsantrasyon ve tevazu ile ilgilidir. Allah diyor ki:

Gerçekten, mü’minlere, namazlarında alçakgönüllülük gösterenler mutlu bir duruma erişecektir }. (Mü’minun 23:1-2)

Alçakgönüllülük, belirli vakitlerde namaz kılmaktan kaçınma amacıdır. İnsan ister sıkılsın, ister aşırıya kaçsın, durmadan dua etsin, tevazu elde edilemez.

Sufilere göre namazda tevazu ( huşhu’ ) bir ilim dalıdır. Bu, Ebu ed-Derda’ tarafından bildirildiği gibi, Peygamber’in (barış ve nimetler onun üzerine olsun) Kıyamet Günü’nün alametleri hakkında konuştuğu peygamberlik geleneği tarafından desteklenmektedir:

“Peygamber ile beraberdik. Gökyüzüne baktı ve dedi ki: “ Bu, insanlardan hiçbir şey elde edemeyecekleri zamana kadar ilimin alınacağı bir zamandır. 

Ubade ibn Es-Samit (Allah Ondan razı olsun) rivayeti yorumladı ve dedi ki: Eğer istersen, sana insanlardan kaldırılacak ilk ilim dalını anlatabilirim; namazda tevazudur. Büyük bir mescide girersin, ama bir tek adamın tevazu içinde olduğunu görmezsin.” (Tirmizi)

3 Seviye Alçakgönüllülük

İslamda İbadetler
İslamda İbadetler

 

Aslında, bilginler dualardaki alçakgönüllülüğü üç seviyeye ayırır: aşağılanma, huşu ve mutluluk.

Birinci mertebe, Allah’a dua etmeniz ve O’nun huzurunda küçük düşmeniz anlamına gelen tevazudur. Bu namaz hareketlerine de yansır. Biz sadece Allah’a diz çöker ve secde ederiz. İbadetlerin Dereceleri Hakkında

Bu hareketler, sadece Allah’a gösterilmesi gereken aşağılanmanın tecellileridir. Alçakgönüllülük, kendinizi zayıf, Allah’ın güçlü, zengin ve güçlü olduğunu hissetmenizi gerektirir.

Aşağılanma, Şeyh’in daha önce söylediği gibi, muhtaçlığın sonucudur:

“Aşağılık ağacı, bir muhtaçlık tohumundan çıkar.”

Allah’a muhtaç olduğunuzu hissettiğinizde, bir tevazu hali ortaya çıkar.

Peygamberimizin Gülümseme İle İlgili 5 Hadisi

İkinci mertebe ise Allah’tan korku duymaktır. Daha yüksek mertebesi ise, sizi zillet mertebesinden, Allah’a ve O’nun kudretine karşı huşu mertebesine yükseltmektir. Allah diyor ki:

Onlara [peygamberlere] Rahmân’ın âyetleri tebliğ edildiğinde, ağlayarak secdeye kapanarak O’nun huzuruna kapanırlardı . } (Meryem 19:58)

Bu, ağlamaya yol açabilecek Allah’tan korku duyma derecesidir.

Allah, öğretilerin en güzelini, kendi içinde tamamen tutarlı bir ilahî kelâm şeklinde bahşeder; [hakikatin] her ifadesini çeşitli şekillerde [ilahi bir kelâm] tekrar eder ki, Rablerinden olan herkesin tenleri titrer. huşu içinde: [ama] sonunda Allah’ın zikriyle derileri ve kalpleri yumuşar.

Kuranda İbadetler
Kuranda İbadetler

 

İşte Allah’ın hidayeti budur: Onunla [hidayete ermek isteyeni] hidayete erdirir, Allah’ın saptırdığını ise asla hidayete erdiremez . } (Az-Zummar 39:23)

Sahabeden biri, Peygamber (s.a.v.)’i namaz kılarken izlediğini bildirdi. Peygamber’in göğsünden ağlarken kaynayan çaydanlığın sesine benzer bir ıslık sesi işittiğini söyledi. (Ebu Davud) İbadetlerin Dereceleri Hakkında

Üçüncü seviye mutluluktur. Namazda tevazunun en güzel hali, Allah’ın huzurunda bulunmaktan dolayı kendini mutlu ve hoşnut bulmaktır. Yani Kuran okurken, Allah’ı anarken ya da O’nu överken gerçekten mutlu ve mesut oluyorsunuz.

Bu, namazda tevazunun en üst mertebesidir. Melekler sizi dinlemek için göklerden iner ve yerde bir sükûnet hüküm sürer.

Melekler Kur’an-ı Kerim’e Tepki Verir

Üseyd ibn Hudayr’ın geceleyin  Bakara suresini  (Kur’an’ın ikinci sûresi) okurken atının yanında bağlı olduğu sırada atın birdenbire ürktüğü ve endişelendiği rivayet edilir. Okumayı bıraktığında at sustu ve tekrar başladığında at tekrar irkildi.

Zor Zamanlardan Geçiyor musunuz? Bu Duayı Düşünün

Sonra okumayı bıraktı ve at da sustu. Tekrar okumaya başladı ve at bir kez daha ürktü ve endişelendi. Sonra okumayı bıraktı ve oğlu Yahya atın yanındaydı. Atın onu çiğnemesinden korkuyordu.

Çocuğu alıp gökyüzüne baktığında göremedi. Tek gördüğü, lambalarla dolu alçak bir buluttu!

Ertesi sabah Peygamber’e haber verdi: “Oku, ey İbn Hudayr! Oku ey İbn Hudayr!”

İbn Hudayr, “Ey Allah’ın Resulü! Oğlum Yahya atın yanındaydı ve onu ezer diye korktum, göğe baktım ve yanına gittim. Gökyüzüne baktığımda, içinde lâmbaya benzer şeyler bulunan buluta benzer bir şey gördüm ve onu görmemek için dışarı çıktım”.

Peygamber, “Bunun ne olduğunu biliyor musun?” dedi. İbn Hudayr, “Hayır” cevabını verdi. Peygamber dedi ki,

“ Onlar, sesin için sana yaklaşan meleklerdi; eğer sabaha kadar okumaya devam etseydin, sabaha kadar orada kalırdı, o zaman insanlar onu görürdü, çünkü yok olmazdı .” (Buhari)

El-Bara’, bir kimsenin  Kehf suresini  okuduğunu ve yanında iki iple bağlı bir at olduğunu, bulutun üzerine düştüğünü ve yaklaştıkça atının ondan korkmaya başladığını bildirdi. Sabahleyin gidip bunu Peygamber’e (s.a.v.) anlattı ve Peygamberimiz:

“ Bu Huzurdu. Kuran-ı Kerim tilavetiyle indi ” dedi. (Müslüman)

Ancak bilin ki, Allah sizi namazlarınızda bir saadet mertebesine çıkardığında, bu, amellerinizden dolayı değil, O’nun lütfundan olacaktır. Arap şiiri şöyledir:

Göz açıp kapayıncaya kadar.

Allah her şeyi değiştirebilir.

Bir eyaletten diğerine.

Ancak, Allah’ın lütfuyla, o mertebeye çıkmak için izlenecek yollar vardır. Bu vesilelerden biri de Kuran’ın manası üzerinde tefekkür etmek ve Allah’ın ne kadar büyük olduğunu hatırlatarak tevazu göstermektir. İbadetlerin Dereceleri Hakkında

3 Seviye İbadet Mükemmelliği

Yukarıda bahsedilen üç mertebe sadece dua ile değil, çeşitli ibadet şekillerinde ifade edilebilir.

Allah’a teslimiyetin ( İslam’ın ) mertebesi zahiri iştir. Namazlarda, namazların hareketlerini ayakta, diz çökerek ve secde ederek yapmaktır. Sadaka gelince, para dağıtıyor. Oruçta ise yemekten ve içmekten kaçınmaktır. Hacca gelince, Kâbe’nin etrafını dolaşmak, Safa ve Merve tepeleri arasından geçmek ve kurban kesmektir.

 

Bu Kadar Hayırlı İşler… Nasıl Öncelik Verilir?

İbadetlerde Öncelik
İbadetlerde Öncelik

 

Ancak imanın mertebesi ( iman ) kalbin işidir. Kalbin temel işi, Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, iyi ve kötü her şeyi Allah’ın yarattığına inanmaktır. Bütün bunlar ritüellerin daha geniş bir anlamına yol açar.

Yani namaz, sadece diz çöküp secde etmek değildir; ama alçakgönüllülük, Allah’tan korku duyma ve mutluluk da söz konusudur.

Hayırseverlik sadece bir para verme eylemi değildir, fakirlere merhamet etmek ve dünyaya karşı kayıtsızlıkla ilgilidir.

Oruç sadece yemeyi ve içmeyi bırakmak değil, aynı zamanda sabır, Allah’ı zikretmek, şükretmek ve tefekkür etmektir.

Hac, sadece Kâbe’nin etrafında yürümek veya koşmak, Safa ve Merve tepeleri arasında gidip kurban kesmekle değil, âhiretini anmak, müminlerle birlik olmak ve Hz. peygamberler ve elçiler.

Daha sonra ihsan derecesi gelir. Allah’a O’nu görüyormuşsun gibi ibadet etmen ve sen O’nu görmediğin halde O seni gerçekten görmüyormuş gibi ibadet etmendir.

Hatıra bakımından ve Şeyh’in açıkladığı gibi, ihtiyat mertebesi, teslimiyet ( islam ) mertebesidir, yani Kuran okurken veya Allah’ı anarken dikkatli olmanız gerekir.

Allah’ın huzurunda bulunma mertebesi, iman mertebesidir , yani mânâ üzerinde tefekkür edip Allah’tan korkarsın.

Başka hiçbir şeyden yoksun olma mertebesi, etrafınızda olup bitenlere aldırış etmediğiniz, ancak Allah’a tam olarak hazır olduğunuz mükemmellik ( ihsan ) mertebesidir. İbadetlerin Dereceleri Hakkında

Bizleri teslimiyetten îmâna, îmân-ı kerîm mertebesine yükseltmesi için Allah’a dua ederiz,  amin .

Bunları da beğenebilirsin
Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.